Lang4Fun

ภาษาพาสนุก.....

วันอังคาร, พฤศจิกายน 16, 2547

 

ภาษาอีสาน: นำ

ครั้งที่แล้วพูดถึงการแปรเปลี่ยนของคำภาษาเก่า จากภาษาพูดธรรมดากลายเป็นภาษาเขียนบ้าง หรือกลายเป็นคำซ้อนบ้าง แต่คำว่า "นำ" นี้ ดูเหมือนความหมายจะตรงกันข้ามไปเลย

"นำ" ในภาษาอีสาน แปลว่า "ตาม" หรือ "ด้วย" เช่น ถ้างัวหายก็ต้องไป "นำหา" ไม่ใช่ "ตามหา" (ยังพบในภาษากลางคือคำว่า "นำจับ" ผู้ร้าย?) ใครที่ "ย่างนำไป" จะหมายถึงเดินอยู่ข้างหลัง หรือถ้า "ย่างนำก้น" นี่ ก็หมายถึงเดินตามไปติดๆ และอีกความหมายคือ "ด้วย" เช่น "ไปนำกัน" หมายถึง "ไปด้วยกัน" หรือถ้าพูดว่า "ไปนำแหน่" คือ "ขอไปด้วยคน"

ส่วนคำว่า "นำ" ในภาษากลางนั้น ภาษาอีสานใช้คำไหนผมไม่แน่ใจเหมือนกัน อาจจะใช้ "ย่างขึ้นหน้า" หมายถึง "เดินนำหน้า" อะไรทำนองนี้? (เพื่อนอีสานช่วยนึกหน่อย)


Comments:
แบบนี้ ผู้ตาม จากภาคกลาง
ก็เป็น ผู้นำ ที่ภาคอีสานได้สิ ?

-_-"
 
อาจจะอย่างนั้นครับ ทำนองเดียวกับคำว่า "แพ้" ในภาษาเก่า แปลว่า "ชนะ" หรือ "ปราบ" (คำว่า "ชนะ" ไม่ใช่คำไทยแท้ แต่มาจากคำบาลี-สันสกฤตว่า "ชินะ") ส่วนคำในภาษาเก่าที่มีความหมายว่า "แพ้" คือคำว่า "พ่าย" (เช่น "ตนกูพู่งช้างขุนสามชนตัวชื่อมาสเมืองแพ้ ขุนสามชนพ่ายหนี พ่อกูจึงขึ้นชื่อกูชื่อพระรามคำแหง")
 
อ่า ชื่อเขตบ้านผมเลย (จริงๆ คือชื่อป้อมเก่า)

"ป้อมปราบศัตรูพ่าย"
 
ยังไม่ได้พูดถึงคำที่จะใช้ในความหมายว่า "นำ" ในภาษาอีสาน เพราะนึกไปนึกมาก็เริ่มจะงงๆ ...แต่จะพูดถึงในกรณีคำที่มีหมายหมายเปลี่ยนไปตรงข้ามจากเดิม ได้อ่านเจอถึงกรณีที่เขาพูดถึงคำที่มีความหมายตรงข้ามกับปัจจุบัน แต่เป็นกรณีพิเศษคือความหมายของคำนั้นๆ เปลี่ยนแปลงเฉพาะในภาษาไทยกรุงเทพ และบางถิ่น แต่บางถิ่นยังคงความหมายเดิม ก็ยังติดใจอยู่ยังไม่ได้ถามเจ้าของภาษาถิ่นว่าเป็นเช่นนั้นหรือไม่
อย่างเช่น ในตำราประกอบการสอนเรื่องวิวัฒนาการของภาษาไทย ของ ร.ศ.ดร.ราตรี ธันวารชร พูดถึงคำว่า "แพ้" สรุปได้ว่า แม้ปัจจุบันคำว่า "แพ้" แต่เดิมแปลว่า "ชนะ" และเปลี่ยนแปลงความหมายไปในปัจจุบัน แต่ในบางท้องถิ่นยังมีความหมายเดิมที่แปลว่า "ชนะ" เช่น ในภาษาเชียงใหม่ ภาษาไทยลื้อ ภาษาไทยดำ และภาษาไทยขาว
คำว่า "แกล้ง" ในปัจจุบันใช้ในความหมาย "จงใจ แต่แบบไม่จริงใจ" เช่น "นายเสกสรรค์แกล้งทำเป็นกลัวภรรยา" แสดงว่านายเสกสรรค์ไม่ได้กลัวจริง แต่ในสมัยสุโขทัยจะหมายถึง "จงใจอย่างจริงใจ" ดังเช่นข้อความว่า
"เบื้องตวันโอกเมืองสุโขทัยนี้มีพีหาร มีปู่ครู มีทเลหลวง มีป่าหมากป่าพลู มีไร่มีนา มีถิ่นถ้าน มีบ้านใหญ่บ้านเลก มีป่าม่วง มีป่าขาม ดูงามฎั่งแกล้งแฏ่ง" (จารึกหลักที่ ๑)
ถึงแม้ความหมายของคำนี้ในหลายๆ ที่จะเปลี่ยนไปจากเดิม แต่ในภาษาถิ่นใต้ ยังใช้ในความหมายเดิมว่า "จงใจ หรือตั้งใจ"
ไม่รู้ว่าความหมายของคำว่า "แพ้" ในภาษาเชียงใหม่ และความหมายของคำว่า "แกล้ง" ในภาษาไทยถิ่นใต้ จะยังคงความหมายแบบเดิมตามที่เขาบอกหรือไม่
 
แสดงความคิดเห็น

<< Home

Archives

พฤศจิกายน 2004   ธันวาคม 2004   มกราคม 2005   กุมภาพันธ์ 2005   เมษายน 2005   พฤษภาคม 2005   มิถุนายน 2005   กรกฎาคม 2005   กันยายน 2005   พฤศจิกายน 2005   มกราคม 2006   เมษายน 2006  

This page is powered by Blogger. Isn't yours?