Lang4Fun

ภาษาพาสนุก.....

วันพุธ, ธันวาคม 22, 2547

 

ภาษากลาง: บพิตร, บพิธ

เจอคำคู่นี้ในหนังสือ "ภาษาพาเพลิน เล่ม ๑" (ชื่อคล้าย blog นี้เลย) ของ ช่วย พูลเพิ่ม เข้า ก็ยอมรับเหมือนกันว่าตัวเองก็สับสน อย่างชื่อวัด ก็มีวัดราชบพิธ วัดเบญจมบพิตร วัดบพิธพิมุข เวลาเขียนคำที่พระสงฆ์ใช้เรียกพระมหากษัตริย์ว่า "มหาบพิตร" ก็อาจสับสนเหมือนกัน

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒:

บพิตร [บอพิด] (แบบ) น. พระองค์ท่าน เช่น บำรุงฤทัยตระโบม บพิตรผู้อย่าดูเบา, โดยมากเป็นคำที่พระสงฆ์ใช้แก่เจ้านาย เช่น บรมวงศบพิตร.

บพิธ [บอพิด] ก. แต่ง, สร้าง. (ป. ป + วิ + ธา).

กล่าวคือ "บพิตร" พระสงฆ์ใช้เรียกเจ้านาย แต่ "บพิธ" นั้น ไม่เกี่ยว แปลว่า แต่ง หรือ สร้าง แค่นั้นเอง

ตัวอย่างเช่น วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม เป็นวัดที่ ร.๕ ทรงสร้างขึ้น ใช้ผู้อำนวยการสร้างถึง ๓ คน จึงเสร็จการ ทรงนำเอาหลักโบราณมาใช้ คือสร้างพระมหาเจดีย์เป็นหลัก ห้อมล้อมด้วยระเบียง มีวิหารทิศสองวิหาร ทางทิศเหนือสร้างเป็นอุโบสถ ทางทิศใต้เป็นวิหาร ตกแต่งภายในแบบตะวันตก แต่ด้านนอกเป็นแบบไทย ยอดพระเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ความหมายชื่อวัด "ราชบพิธ" แปลว่า "กษัตริย์สร้าง"

วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม แต่เดิมเป็นวัดโบราณ ไม่ปรากฏผู้สร้าง เรียกว่า วัดแหลม หรือวัดไทรทอง ถึงรัชกาลที่ ๓ จึงมีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ ๕ พระองค์ทรงร่วมปฏิสังขรณ์ ร.๔ จึงพระราชทานนามว่า "วัดเบญจบพิตร" แปลว่า วัดของเจ้านาย ๕ พระองค์ ต่อมา ร.๕ ต้องเอาที่วัดดุสิตซึ่งเป็นวัดร้างสร้างพระราชวังดุสิต กับใช้เนื้อที่วัดร้างอีกวัดหนึ่งสร้างถนน จึงทรงเลือกเอาวัดเบญจบพิตร สถาปนาขึ้นใหม่แทนวัดทั้งสอง แล้วพระราชทานนามใหม่ว่า "วัดเบญจมบพิตร" แปลว่า วัดที่พระเจ้าแผ่นดินองค์ที่ ๕ ทรงสร้าง

วัดบพิธพิมุข เดิมชื่อวัดตีนเลน หรือวัดเชิงเลน เป็นวัดโบราณ กรมพระราชวังหลังทรงสถาปนาใหม่ในรัชกาลที่ ๒ แล้วพระราชทานนามว่า "วัดบพิธพิมุข"

อ้างอิง:


Comments: แสดงความคิดเห็น

<< Home

Archives

พฤศจิกายน 2004   ธันวาคม 2004   มกราคม 2005   กุมภาพันธ์ 2005   เมษายน 2005   พฤษภาคม 2005   มิถุนายน 2005   กรกฎาคม 2005   กันยายน 2005   พฤศจิกายน 2005   มกราคม 2006   เมษายน 2006  

This page is powered by Blogger. Isn't yours?